Kazimierz Karabasz
Kazimierz Karabasz, pionier polskiej szkoły dokumentu, był cenionym reżyserem i wykładowcą. Jego film „Muzykanci” z 1960 roku jest uznawany za jeden z najważniejszych dokumentów w historii kina. Karabasz skoncentrował się na uchwyceniu prawdy o człowieku poprzez uważne obserwowanie życia codziennego.
reżyser
Więcej o zmarłej osobie
Karabasz urodził się w Bydgoszczy i ukończył Państwową Wyższą Szkołę Filmową w Łodzi. Był twórcą licznych filmów dokumentalnych oraz profesorem sztuki filmowej, który zyskał międzynarodowe uznanie za swoją pracę.
Kazimierz Karabasz, urodzony w Bydgoszczy, jest uznawany za twórcę polskiej szkoły dokumentu. W 1956 roku ukończył studia na wydziale reżyserii w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej w Łodzi, a dyplom obronił trzy lata później. Po studiach pracował w warszawskiej Wytwórni Filmów Dokumentalnych przy ul. Chełmskiej, tworząc filmy dokumentalne i wykładając w łódzkiej szkole filmowej, gdzie pełnił funkcję dziekana wydziału reżyserii i kierownika Zakładu Filmu Dokumentalnego. Od 1992 roku posiadał tytuł profesora sztuki filmowej.
Jego film „Muzykanci” z 1960 roku, dziewięciominutowa relacja z próby amatorskiej orkiestry dętej tramwajarzy, został nazwany przez Krzysztofa Kieślowskiego jednym z dziesięciu najważniejszych filmów dokumentalnych na świecie. Karabasz uważał, że zawód dokumentalisty polega na „szukaniu drobnych elementów składających się na prawdę o człowieku”. Techniczne innowacje, takie jak górne oświetlenie, odsunięcie kamery od obiektu dzięki długiej ogniskowej oraz nagrywanie stuprocentowego dźwięku, pomogły mu uchwycić intymną prawdę o bohaterach.
Karabasz rozpoczął swoją twórczość od demaskatorskich filmów należących do tzw. czarnej serii polskiego dokumentu, tworząc m.in. „Gdzie diabeł mówi dobranoc” (1956) wspólnie z Władysławem Ślesickim. Jego twórczość można podzielić na trzy fazy: fazę bohatera zbiorowego (np. „Węzeł”, 1961), fazę bohatera indywidualnego (np. „Rok Franka W.”, 1967) oraz fazę syntetyzującą życie zbiorowości (np. „Pamięć”, 1985).
W 2004 roku stworzył autobiograficzny film „Spotkania”, w którym podsumował swoje dokonania i przypomniał tematy, które mu umknęły. Jego ostatnim filmem dokumentalnym był optymistyczny „Co w bagażu?” (2008), opowiadający o maturzystach z Żyrardowa. Karabasz próbował także swoich sił w filmach fabularnych, reżyserując m.in. „Pryzmat” (1975).
Swoje teoretyczne rozważania na temat dokumentu zawarł w książkach „Cierpliwe oko” (1979), „Bez fikcji” (1985) i „Odczytać czas” (1999). Był nagradzany na wielu międzynarodowych festiwalach, m.in. w Krakowie, Oberhausen, Wenecji i San Francisco.

